Καταστάσεις Κρίσεις
Σε περιόδους αβεβαιότητας, όπως αυτές που βιώνουμε αυτή την περίοδο είναι σημαντικό να διαχειριστούμε αποτελεσματικά την αγωνία των παιδιών, και να δημιουργήσουμε έναν ασφαλή χώρο για να εκφράσουν τυχόν ανησυχίες και απορίες τους. Το ίδιο ισχύει και για τον εαυτό μας, ως ενήλικες, χρειάζεται διαύγεια και ψυχραιμία για τη διαχείριση των εξελίξεων.
Κάποιες γενικές κατευθυντήριες γραμμές που προτείνει ο Σύνδεσμος Ψυχολόγων Κύπρου για ψυχολογική στήριξη των παιδιών, αλλά και ενηλίκων είναι οι εξής:
Για τα παιδιά:
- Διατηρήστε την καθημερινή ρουτίνα των παιδιών (π.χ., φαγητό, ύπνος, σχολικές εργασίες, εξωσχολικές δραστηριότητες) όσο το επιτρέπουν οι συνθήκες
- Περιορίστε την έκθεση των παιδιών σε ειδήσεις και πληροφορίες από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης σχετικά με την εξέλιξη των γεγονότων γεγονότα.
- Ενθαρρύνετε μια ανοιχτή συζήτηση με τα παιδιά σας και διερευνήστε τις απορίες ή τις ανησυχίες τους. Αν χρειαστεί, διορθώστε τυχόν παραπληροφόρηση. Ρωτήστε πριν ξεκινήσετε να εξηγείτε: Τι έχεις καταλάβει ότι γίνεται;”. Δώστε προσοχή στις ερωτήσεις των παιδιών σας και μην προτρέχετε δίνοντας παραπάνω πληροφορίες από όσες χρειάζονται.
- Εξηγήστε την κατάσταση με τρόπο που να ανταποκρίνεται στην ηλικία και το αναπτυξιακό επίπεδο των παιδιών σας, με έμφαση στην ασφάλεια και τη φροντίδα («Είμαστε μαζί και είμαστε ασφαλείς αυτή τη στιγμή»).
- Σε παιδιά ηλικίας μέχρι 5 ετών αποφύγετε να δώσετε πολλές πληροφορίες. Βεβαιώστε τα παιδιά σας ότι είναι ασφαλή .
- Σε παιδιά ηλικίας 6-12 ετών εξηγήστε σε αναφορά με τα όσα γνωρίζουν ως τώρα, χωρίς υπερβολικές λεπτομέρειες, αλλά με ειλικρίνεια.
- Σε παιδιά ηλικίας άνω των 12 ετών συζητήστε για κανόνες ασφαλείας και με ψυχραιμία εξηγήστε το τι συμβαίνει και πώς θα το διαχειριστούμε.
- Παρατηρήστε τις αντιδράσεις των παιδιών σας και δημιουργήστε έναν ασφαλή χώρο στον οποίο να μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Τα παιδιά μπορεί να εκφράζουν τη δυσφορία τους μέσω σωματικών συμπτωμάτων ή συμπεριφορών (π.χ., πόνο στο στομάχι, πονοκέφαλο, σχολική άρνηση).
- Επικυρώστε τη δυσφορία και το άγχος σε περιόδους αβεβαιότητας και ενθαρρύνετε δραστηριότητες που βοηθούν στη χαλάρωση και τη συναισθηματική εκτόνωση.
- Αναπτύξτε ένα απλό πλάνο επικοινωνίας στο πλαίσιο της οικογένειας (π.χ., με ποιο μέλος της οικογένειας μπορούν να επικοινωνήσουν όταν βρίσκονται εκτός σπιτιού).
- Διατηρήστε τις ατομικές και οικογενειακές δραστηριότητες που ενισχύουν το αίσθημα ασφάλειας, ελέγχου και ευχαρίστησης (αν υπάρχουν κατοικίδια με τα οποία τα παιδιά νιώθουν άνετα, να συμπεριληφθούν).
- Συνεργαστείτε με έμπιστα συγγενικά ή άλλα πρόσωπα που μπορούν να υποστηρίξουν την καθημερινότητα των παιδιών σας σε περιόδους αβεβαιότητας (π.χ., μετακινήσεις, φροντίδα, επικοινωνία).
Για ενήλικες:
- Διατήρησε την καθημερινή σου ρουτίνα (π.χ., φαγητό, ύπνος, εργασία και άλλες δραστηριότητες).
- Διατήρηση την ισορροπία μεταξύ ενημέρωσης και αποστασιοποίησης από συνεχή συζήτηση ή αναπαραγωγή ειδήσεων που μπορεί να εντείνουν το άγχος σου.
- Λάβε πληροφόρηση από έγκυρες πηγές ενημέρωσης σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές της ημέρας, ώστε να μην αποσπάται η προσοχή σου από βασικές δραστηριότητες ή υποχρεώσεις.
- Αναγνώρισε ότι τα συναισθήματα όπως η ανησυχία, ο φόβος ή η αβεβαιότητα αποτελούν αναμενόμενες αντιδράσεις σε περιόδους κρίσης.
- Μοιράσου τα συναισθήματα ανησυχίας ή δυσφορίας στα πλαίσια ενός υποστηρικτικού δικτύου.
- Διατήρησε επαφή με άτομα που σου προσφέρουν αίσθημα ασφάλειας και υποστήριξης.
- Ασχολήσου με δραστηριότητες που ενισχύουν την αίσθηση ελέγχου και επάρκειας.
- Συμμετείχε σε ομαδικές δραστηριότητες που ενισχύουν το αίσθημα του ανήκειν και της ευχαρίστησης (π.χ., αθλητικές/δημιουργικές δραστηριότητες).
- Παρατήρησε τις συναισθηματικές σου αντιδράσεις σε διαφορετικές συνθήκες και αναγνώρισε καταστάσεις, γεγονότα ή συζητήσεις που μπορεί να σου προκαλούν έντονη δυσφορία, με στόχο την αποφυγή της έκθεσής σου σε αυτές και τη δυσφορία που σου προκαλούν.
- Χρησιμοποίησε πρακτικές χαλάρωσης στην καθημερινότητά σου [π.χ., αργή αναπνοή, περπάτημα, ήπια σωματική άσκηση, σύντομες παύσεις ξεκούρασης, επαφή με τη φύση, ενασχόληση με κατοικίδια, διαλογισμό ή πνευματική άσκηση (προσευχή)].
- Αναζήτησε υποστήριξη από επαγγελματίες ψυχικής υγείας εάν η δυσφορία επιμένει ή επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή λειτουργικότητά σου.
